پنجشنبه|28 تير 1397|05 ذی القعده 1439|19 July 2018
زمان انتشار: 1396/09/30 - 13:37 |

فصلنامه ميقات حج در ايستگاه شماره ۹۹

نود و نهمين شماره فصلنامه علمي ترويجي ميقات حج به صاحب امتيازي حوزه نمايندگي ولي فقيه در امور حج و زيارت منتشر شد.
به گزارش سرويس انديشه پايگاه اطلاع‌رساني حج، در شماره ۹۹ فصلنامه علمي ترويجي ميقات حج كه به صاحب امتيازي حوزه نمايندگي ولي فقيه در امور حج و زيارت و مدير مسؤولي سيدعلي قاضي عسكر منتشر مي‌شود فضيلت زيارت قبور بزرگان دين در فقه فريقين بررسي شده است.

اسرار اعمال حج در قرآن و سنت، آگاهي‌هايي درباره نفوذ شيعيان امامي در مدينه منوره، مناظره امام صادق عليه‌السلام با زنديق مصري هنگام طواف (۱)، تأثير زيارت بر تربيت اخلاقي، نقش اصحاب ائمه عليهم‌السلام در ميراث مكتوب حج و عمره و نقش حج در نگرش اقتصادي فرد مسلمان عنوان هاي ديگر مطالب جديدترين فصلنامه ميقات حج است.

چكيده اين مقالات در ادامه آورده شده است:

اسرار اعمال حج در قرآن و سنت

زهرا حق زاده

نگرشي عميق و همه‌جانبه به آيات و روايات، به خوبي اين معنا را ثابت مي‌كند كه حج، ظاهري دارد و باطني و آنچه را مردم در ظاهر انجام مي‌دهند با باطن حج فاصله بسياري دارد و خداوند طالب حقيقت حج است و حجي را از زائرش مي‌خوهد كه در آن، روحش متحول و دگرگون شود و با عمل و روح با شياطين بجنگد و غير خدا را لبيك نگويد.

نگارنده در اين بحث به تبيين گوشه‌اي از اسرار حج پرداخته است تا زائران خانه خدا بتوانند با آگاهي به اين اسرار، اين سير روحي را با سربلندي پشت سربگذرانند. از اين‌رو، ابتدا اسرار و فلسفه تشريع حج، و سپس اسرار اعمال عبادي عمره و حج تمتع از منظر قرآن و روايات بيان شده است.

تأثير زيارت بر تربيت اخلاقي

مجتبي حيدري

مقاله حاضر به بررسي مؤلفه‌ها و شاخص‌هايي مي‌پردازد كه باعث تأثير اخلاقي – تربيتي زيارت بر زائران مي‌شوند. اين مؤلفه‌ها تا پنج مورد شمارش شده‌اند. عامل نخست، اعتقاد و ايمان به زيارت‌شونده به عنوان پيامبر يا امام است. عامل دوم، عشق و علاقه زائر به مزور است و در واقع، زيارت بدون علاقه به مزور معنا ندارد. عامل سوم، شخصيت و جايگاه مزور است. عامل چهارم، برخورداري زائر از آمادگي پيشين از طريق اجتناب از گناه و استغفار از گناهان پيشين است. عامل پنجم، نيز احساس حضور در محضر مزور مي‌باشد كه از طريق شيوه‌هايي مانند اذن دخول تقويت مي‌شود.

فضيلت زيارت قبور بزرگان دين در فقه فريقين

مهدي درگاهي

زيارت قبور بزرگان دين و فضيلت آن در فقه فريقين، از مسائلي است كه برخي در صدد انكار آن هستند و اين، از آن روست كه پژوهش جدي و يكپارچه‌اي در اين مورد صورت نگرفته است و جا دارد كاوش لازم در اين‌باره انجام گيرد.

درك عقل و سيره عقلا از زيارت قبور بزرگان و گراميداشت آنان؛ از جمله دلايلي است كه فضيلت زيارت قبور بزرگان دين را ثابت مي‌كند. افزون بر اين، ويژگي ممتاز زيارت قبول اهل بيت عليهم السلام با تكيه بر دلايل تعظيم شعائر و ابراز مودت به ذي‌القربي، ثابت است و به مذهب جعفري اختصاص ندارد.

اين پژوهش، با هدف شناخت اقوال و حدود و ثغور ادله تبيين فضيلت زيارت قبور بزرگان دين و مذهب انجام شده و در سايه توصيف و تحليل گزاره‌هاي فقهي از منظر مذهب اسلامي با گردآوري داده‌هاي كتابخانه است و نتيجه آن، اثبات فضيلت زيارت قبور بزرگان دين به ويژه اهل بيت عليهم‌السلام در منظر فقه فريقين مي‌باشد.

آگاهي‌هايي درباره نفوذ شيعيان امامي در مدينه منوره

رسول جعفريان

مدينه منوره از اواخر قرن دوم و به طور رسمي از قرن چهارم، در اختيار سادات بود كه اصطلاحا به آنان «شرفا» مي‌گفتند. اين گروه از سادات غالبا تمايلات شيعي داشتند، اما به دليل تسلط عباسيان، گاهي به تقيه روي آورده و گاه مذهب سني را اختيار مي‌كردند اما به دليل وابستگي‌هاي خانوادگي، تمايلات شيعي داشتند.

در دوره تسلط فاطميان، آنها به طور آشكار مذهب شيعي داشتند. با سقوط فاطميان و روي كار آمدن ايوبيان و سپس مماليك، فشار بر روي اشراف بيشتر شد. اين زمان، شهر دو گروه «مقيم» و «مجاور» داشت؛ مجاوران از بيرون مي‌آمدند و غالبا سني بودند، افراد مقيم شيعه بوده و از اشراف حمايت مي‌كردند. مجادله ميان اين دو گروه ادامه يافت. در نيمه اول قرن هشتم هجري، همين منازعه وجود داشت كه كتاب «نصحيه المشاور و تعزيه المجاور» آينه تا نماي اين نزاع بين دو گروه مزبور است.

نقش اصحاب ائمه عليهم‌السلام در ميراث مكتوب حج و عمره

علي احمدي

مسلمانان از ابتداي دعوت پيامبر خدا صلي الله عليه و آله و با تشويق آن حضرت، اهتمام ويژه‌اي به نگارش داشتند و همچنين شيعيان با توجه به تأكيد پيامبر و اهل بيت عليههم السلام، به نوشتن در حوزه‌هاي مختلف اسلامي روي آوردند كه باعث تشكيل ميراث مكتوب شيعه شد و بخشي از اين ميراث، درباره حج و اماكن زيارتي سرزمين وحي است.

با توجه به اهميت حج و عمره، اين مقاله، آثار اصحاب ائمه عليهم‌السلام درباره حج، عمره و اماكن مقدس حجاز را با رويكرد تاريخي و با روش كتابخانه‌اي، مورد بررسي قرار داده و به اين نتيجه دست يافته است كه اصحاب ائمه عليهم‌السلام، همچون ديگر موضوعات مهم فقهي، به حج نيز توجه داشته و به نگارش آثاري در اين زمينه همت گماشته‌اند و از آنجا كه مستقيم از اهل بيت عليهم‌السلام روايت مي‌كردند، در واقع اين آثار متعلق به آنان است؛ به عبارت ديگر، رواياتي درباره حج و عمره وجود دارد كه توسط راويان، از اهل بيت عليهم‌السلام روايت شده است.

مناظره امام صادق عليه‌السلام با زنديق مصري هنگام طواف (۱)

غلام رضا رضايي

چكيده: در كتب روايي شيعه، مناظره‌هاي فراواني از پيامبر خدا صلي الله عليه و آله و امامان معصوم عليهم‌السلام با مخالفان گزارش شده است كه از جمله آنها، مناظره امام صادق عليه‌السلام با زنديق مصري، به نام «عبدالملك» و با كنيه «ابوعبدالله» است. امام عليه‌السلام بخشي از اين مناظره را در حين طواف و بخشي از آن را بعد از طواف انجام داده است.

امام صادق عليه‌السلام در اين مناظره، از هر سه شيوه دعوت (حكمت، موعظه حسنه و جدال احسن)، كه خداي متعال در آيه ۱۲۵ سوره نحل، پيامبر را به آن فرمان داده، استفاده كرده است. امام مناظره با زنديق را، با شيوه جدال احسن، با پرسش از نام و كنيه وي آغاز مي‌كند و از اين طريق، او را غافل‌گير كرده، در مخمصه و تنگنايي شديد قرار مي‌دهد؛ به طوري كه او در برابر حضرت، راهي جز سكوت نمي‌يابد.

جدال در اصطلاح علم منطق آن است كه انسان به هدف ملزم و خاموش ساختن طرف مقابل، از مسلمات عليه او بهره‌برداري كند. يكي از مسلمات و مشهورات نزد عموم آن است كه هركس از باب مثال، نام عبدالله يا عبدالملك را براي خود برگزيده است، به حسب عادت جامعه، به معناي آن نيز متصف خواهد بود؛ مگر آنكه اين نام را براي فريب افكار عمومي بر خود نهاده باشد.

اين نوشتار به بررسي و تحليل مرحله اول مناظره؛ يعني جدال احسن امام عليه‌السلام با زنديق مصري پرداخته و از طريق قاعده دلالت الفاظ بر معاني و تنبه به مرتكزات ذهني، آن را تبيين كرده است.

نقش حج در نگرش اقتصادي فرد مسلمان

سيدصادق طباطبايي نژاد

حج جلوه‌اي با شكوه از وحدت و اجتماع مسلمانان است كه آثار و منافع مادي و معنوي متعددي دارد. حج مظهر بندگي محض در برابر يكتاي بي‌همتا، و يك‌رنگي و برادري ميان مسلمانان است. نويسنده اين مقاله بر آن است كه با استناد به بيانات قرآن كريم و ائمه معصوم عليهم‌السلام به گوشه‌اي از آثار اقتصادي حج بپردازد.

نگارنده در قسمت نخست به بشارت‌هاي مالي براي انجام دادن حج و عمره اشاره و آثار آن را بر زندگي شخصي حج‌گزار بررسي مي‌كند. سپس رابطه شرط استطاعت و مناسك حج را با نوع زندگي اقتصادي فرد بازبيني كرده، در نهايت به ايجاد بازاري مشترك با توجه به اهداف تبعي و عرض حج مي‌پردازد.

گفتني است، ميقات حج، در راستاي اهداف خود مبني بر اشاعه و ترويج فرهنگ حج، از مقالت نوشته‌هاي علمي و پژوهشي عموم پژوهندگان و عالمان اهل قلم به ويژه روحانيان، معين‌ها و معينه‌هاي كاروان‌هاي حج كه با رويكرد حج نگاشته شده، استقبال مي‌كند.


براي مشاهده سايت فصلنامه ميقات حج اينجا را كليك نماييد.




برچسب ها:ميقات حج - عتبات عاليات - حج و زيارت


نظرات
    فــــرم ورود اطلاعات:
    لطفا چند لحظه صبر کنيد...
    نام شما:
    پست الکترونيک:
    با استفاده از آدرس پست الکترونيک با ما در ارتباط باشيد
    نظرات:

    کد:

    لطفا چند لحظه صبر کنيد...
    نام شما:
    نام گیرنده:
    پست الکترونيک گیرنده:

    موضوع: